EÄŸitimci- yazar Bahattin Gemici’nin, 17 Nisan 1940’ta, Hasan Âli Yücel ile Ä°smail Hakkı Tonguç’un öncülüÄŸünde kurulan köy enstitülerini ve öÄŸrenim gördüÄŸü HasanoÄŸlan’ı konu alan kitabı Ankara’da, Ürün Yayınları arasında çıktı.
HERTEN
EÄŸitimci- yazar Bahattin Gemici, 17 Nisan 1940’ta ülkenin 21 bölgesinde kurulan köy enstitülerinde, “Ä°ÅŸ için, iÅŸ içinde, iÅŸle eÄŸitim” ilkesiyle yetiÅŸen 17 bin yoksul köy çocuÄŸunun öÄŸretmen olarak Anadolu köylerinde aydınlanma ateÅŸini yaktığını, enstitülerin Cumhuriyet eÄŸitiminin en baÅŸarılı örneÄŸi olduÄŸunu vurguladı.
“HasanoÄŸlan Destanı” kitabını köy enstitülerinin kurucuları Hasan Âli Yücel ile Ä°smail Hakkı Tonguç’a, köy enstitülerinde yetiÅŸen öÄŸretmenlere adayan Gemici, köy enstitülerinin dünyanın birçok ülkesi tarafından örnek eÄŸitim modeli olarak görüldüÄŸünü, bu baÅŸarıda on bine yakın köyü dolaÅŸan Ä°lköÄŸretim Genel Müdürü Ä°smail Hakkı Tonguç’un payının büyük olduÄŸunu ifade etti. Gemici ÅŸunları söyledi:
“Köy enstitüleri bize özgü, yaratıcı, yaÅŸamın içinden kaynaklanan bir eÄŸitim modelidir. Ä°lkel tarımdan modern üretime geçme arayışıdır. Köy enstitüleri insana ve doÄŸaya duyarlı, iyiyi, güzeli ortaya çıkarmanın adıdır. Köy enstitüleri cumhuriyet aydınlanmasıdır; insanımızı kulluktan kurtarma, aklı ve bilimi kullanan yurttaÅŸ yetiÅŸtirme arayışıdır. Cumhuriyetimizin deÄŸerlerini, devrimlerimizi halka ulaÅŸtırma modelidir.”
TÜRK EDEBÄ°YATINA BÜYÜK KATKI
Köy enstitülerinde kararların yönetici, öÄŸretici ve öÄŸrenci üçlüsünün katkı ve onayıyla alındığını belirten Gemici; “Milli EÄŸitim Bakanı Hasan Âli Yücel dünya klasiklerinden 496 yapıtı Türkçeye çevirtmiÅŸtir. Her öÄŸrenci yılda 25 klasik yapıt okumakla yükümlüydü. Enstitülerde Fakir Baykurt, Ümit KaftancıoÄŸlu, Talip Apaydın, Mahmut Makal, Mehmet BaÅŸaran, Ali Yüce, Recep Bulut, Selahattin ÅžimÅŸek, Bekir Semerci, Emin Özdemir, Ali Dündar, Dursun Akçam, Osman Bolulu, Adnan Binyazar, Mevlüt Kaplan, Osman Åžahin, Pakize TürkoÄŸlu gibi yazarlar, ÅŸairler yetiÅŸmiÅŸtir. Onların Türk edebiyatına katkıları unutulmayacaktır.” dedi.
ÜRETÄ°ME DÖNÜK EĞİTÄ°M
Kitaba deftere dayalı eÄŸitim yerine “iÅŸ için, iÅŸ içinde eÄŸitim” ilkesinin uygulandığını, yaratıcılığa önem verildiÄŸini belirten Gemici, “Köy enstitüsünü bitiren bir öÄŸretmen sadece ilkokul öÄŸretmeni deÄŸildi; aynı zamanda ziraatçılık, saÄŸlık, duvarcılık, demircilik, terzilik, balıkçılık, arıcılık, baÄŸcılık ve marangozluk gibi meslekleri de uygulamalı olarak öÄŸreniyordu. ÖÄŸretmenler gittikleri yerlerde modern ve bilimsel tarım tekniklerini öÄŸretiyor; arıcılık bilmeyen köylerde arıcılığı, baÄŸcılık bilinmeyen köylerde baÄŸcılığı baÅŸlattığını” söyledi.
MESLEK EĞİTÄ°MÄ°NE ÖNEM VERÄ°LMELÄ°
Ülkemizde meslek eÄŸitimine gereken önemin verilmesi gerektiÄŸini belirten Bahattin Gemici ÅŸu görüÅŸlere yer verdi: “Köy enstitüleri kapatılmayıp yaygınlaÅŸtırılarak sürseydi köylerimiz modern tarım ve hayvancılığa kavuÅŸurdu. Ülkemiz insanı etini, pirincini, buÄŸdayını, fasulyesini, nohutunu, ayçiçeÄŸini, pamuÄŸunu, samanını dışarıdan almak zorunda kalmazdı. Köylerimiz boÅŸalmaz, kentleÅŸme sorunları yaÅŸanmaz, kentlerimizin varoÅŸları gecekondularla kuÅŸatılmazdı.
Bilim adamlarımız, üniversitelerimiz, eÄŸitimcilerimiz bize özgü bir eÄŸitim kurumu olan köy enstitüleri deneyiminden yararlanarak çağın gereksinimlerine ve ülkemizin gerçeklerine uygun, üretime dönük yeni bir eÄŸitim modeli üzerinde çalışmalı; çaÄŸdaÅŸ bir yaklaşımla köy enstitülerinin yanı sıra kent enstitüleri de kurulmalıdır.”
KÖY ÇOCUKLARININ MÄ°RASINA SAHÄ°P ÇIKILMALI
BaÅŸta yöre halkı olmak üzere, enstitülerin kurulduÄŸu 21 yerleÅŸim bölgesindeki okullarda okuyan tüm mezunlar ve konuya duyarlı yurttaÅŸlarımız enstitülerinin kültürel mirasına; dikilen aÄŸaçlara, yapılan binalara, bırakılan tarihi anılara sahip çıkmasını isteyen Gemici, “Ülkemizin kalkınması üretime dönük iyi bir eÄŸitimden geçmektedir.” dedi.
HasanoÄŸlan’da edebiyat öÄŸretmenliÄŸi yapan yazar Hüseyin Erkan, Gemici’nin kitabından övgüyle söz etti. Åžair- yazar Ahmet Özer;“HasanoÄŸlan Destanı”, HasanoÄŸlan gerçeÄŸinde Cumhuriyet eÄŸitimine bakışın bir fotoÄŸrafıdır.Mutlaka okunmalıdır.“ dedi. Ä°lgi duyanlar kitabı BGemici@aol adresinden isteyebilir: 176 sayfa, 9.80 Euro.
YAZAR HAKKINDA
Bahattin Gemici, Ankara / Nallıhan’da doÄŸdu. HasanoÄŸlan Atatürk Ä°lköÄŸretmen Okulu’nu bitirdi. Ilgaz ve KurÅŸunlu’da iki yıl öÄŸretmen olarak çalıştıktan sonra Gazi EÄŸitim Enstitüsü Almanca bölümüne devam etti. 1976ʼda turist olarak geldiÄŸi Almanya’da çeÅŸitli iÅŸlerde çalıştı. 1977ʼden itibaren Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti’nin Herten kentinde 36 yıl öÄŸretmenlik yaptı. Almanya’da yaÅŸayan Türk toplumunun eÅŸit haklara kavuÅŸması için verilen mücadeleye katılan Gemici, çok sayıda derneÄŸin ve giriÅŸimin kurulmasında, yönetiminde görev aldı. Irkçılığa ve yabancı düÅŸmanlığına karşı çalışmalar yaptı; seçme ve seçilme hakkı için kampanyalar düzenledi, Türkçemizi yaÅŸatmak için yoÄŸun çaba gösterdi.
Alman Yazarlar BirliÄŸi üyesi olan Gemici’nin ÅŸiir, öykü, masal ve eÄŸitim konulu 20 kitabı yayımlandı; eserleri dergilerde, antolojilerde, ders kitaplarında, Batı Alman Radyosu (WDR) ile TRT’nin programlarında yer aldı. Gemici’ye dokuz ödül verildi.
