ABD Başkanı Trump, ara seçimlerde Kongre’nin her iki kanadını da Demokratlara kaptırdı. Cumhuriyetçilerin kalesi sayılan eyaletleri bile mavi renge boyayan tarihi yenilginin ardında ise Trump’ın kendi hataları var.

ABD’de aylardır heyecanla beklenen ara seçimler, Demokratların ezici zaferiyle sonuçlandı. Temsilciler Meclisi’nde 240, Senato’da 54 sandalyeye ulaşan Demokratlar, Kongre’nin her iki kanadında çoğunluğu ele geçirdi. Cumhuriyetçilerin onlarca yıldır rakiplerine geçit vermediği Teksas, Kansas ve Güney Carolina gibi eyaletleri vuran “mavi tsunami”, ABD Başkanı Donald Trump’a ağır bir hezimet yaşattı. Sonuçlardan sonra Amerikan basınına yaptığı açıklamalarda “Ben aday olsaydım ezici bir zafer kazanırdık” dese de ABD kamuoyuna yansıyan analizler hezimetin faturasını Trump’ın kendi eylemlerine kesiyor.

İRAN HESABI TUTMADI

Trump’ın 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı saldırılar hezimetin başlıca sebebi olarak görülüyor. Saldırılar öncesi Washington ile Tel Aviv arasında mekik dokuyan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD’li bazı yetkililerin itirazlarına rağmen Trump’ı askeri müdahaleye ikna etmişti. Ancak dört haftada zaferle çıkmayı hedeflediği savaşta Trump, beklemediği bir çıkmaza saplandı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ablukaya almasıyla patlak veren enerji krizi, akaryakıt ve nakliye maliyetlerini artırdı. Temel gıda ürünlerine yansıyan enflasyon Amerikan halkının geçim sıkıntısını ağırlaştırdı. İran krizi, iki yıl önce ABD’yi yeni savaşlardan uzak tutma sözüyle iktidara gelen Trump’ın kendi seçmenleri arasındaki desteğini eritti. Başkan Yardımcısı JD Vance seçimi kaybetmelerinin nedenini İran’la savaşa bağlarken, Trump seçim sonrasında Beyaz Saray’da yaptığı konuşmada inşaatı süren balo salonunu dakikalarca övdükten sonra, bir gazetecinin Vance’in sözlerini hatırlatması üzerine, “Yine olsa aynı şeyi yapardım. İran nükleere sahip olmamalı” diyerek savundu.

HALKIN DERDİNİ DİNLEMEDİ

Trump’ın Kongre’yi kaybetmesinde halkın öncelikleriyle kendi “hayalleri” arasındaki uçurum da etkili oldu. ABD’liler hayat pahalılığıyla boğuşurken, Trump balo salonu, Washington’a diktirmeyi planladığı zafer takı ve Yansıma Havuzu’nu yenilemek gibi “kendi ihtişamını yansıtacak” projelerle uğraştı. Trump, halkın şikâyetlerini defalarca “aldatmaca” olarak nitelendirirken; Demokratlar seçim kampanyası boyunca geçim sıkıntısını hafifletecek yasalar çıkarma sözü verdi.

BARIŞ VAADİ TUTMADI

Trump’ın Gazze’de büyük vaatlerle duyurduğu ancak hayata geçiremediği barış planı da seçim yenilgisinin nedenleri arasında. 10 Ekim 2025’te İsrail ile Hamas arasında sağlanan ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları durmadı, ateşkesten bu yana 1602 Filistinli öldürüldü. Trump’ın liderlik ettiği Barış Kurulu ise ne saldırıların önüne geçebildi ne de Gazze’nin yeniden imarı için somut bir adım atabildi. ABD Başkanı’nın Filistinlileri değil, Netanyahu’yu kayıran Gazze planı, 2024’te kendisine oy veren Arap Amerikalıları hayal kırıklığına uğrattı. 2024’teki seçim zaferinde etkili olan Arap kökenli nüfus bu defa Trump’a sırtını döndü.

‘SADAKAT’ İŞE YARAMADI

Trump’ın kendisine sadık isimleri aday göstermesi de ona pahalıya mal oldu. Teksas’ta deneyimli senatör John Cornyn yerine hakkında yolsuzluk suçlamaları bulunan Ken Paxton’ı aday gösteren Trump, eyaletin 33 yılın üzerine Demokratlara geçmesine yol açtı. Kuzey Carolina’da Trump’ın bizzat aday gösterilmesini istediği Michael Whatley, Güney Carolina’da ise Darline Graham ağır hezimete uğradı. Trump, yaptığı bir açıklamada adayların acemiliğinden dert yanarak, “Bazılarının çok fazla kusuru vardı ve açıkça seçmenler tarafından kabul görmediler” dedi.

YİNE DE PİŞMAN DEĞİL

KONGRE’nin her iki kanadını da kaybeden ABD Başkanı Donald Trump seçim sonuçlarından ders almışa benzemiyor. Sosyal medya platformu Truth Social’da yaptığı paylaşımda “Ben aday olsaydım ezici bir zafer kazanırdık” diyen ABD Başkanı, aynı gün Fox News’e verdiği röportajda ise yenilgide “İran’ın da payının olduğunu” belirtti. ABD merkezli Wall Street Journal’a verdiği röportajda ise İran’a saldırma kararından pişman olmadığını belirten Trump, “Doğru olanı yaptım. Yine olsa yine yapardım” ifadelerini kullandı.

DEMOKRAT KONGRE ŞİMDİ NE YAPACAK

Demokrat Parti’nin Kongre’de çoğunluğu sağlamasıyla ABD Başkanı Trump’ın ikinci döneminde Beyaz Saray ile Kongre arasında yeni bir güç mücadelesi başlıyor. Soruşturmalardan bütçe ve dış politikaya uzanan süreçte Kongre’deki yeni güç dengesi, İran savaşının seyrini de etkileyebilir.

Demokratlar Adam Hamilton ile Kansas eyaletinde 94 yıl sonra ilk kez Senato koltuğu kazandı.

İŞİNİ ZORLAŞTIRACAKLAR

Kongre’deki Demokrat çoğunluğu, Trump yönetiminin yasa ve bütçe düzenlemelerini hayata geçirmesini zorlaştıracak. Temsilciler Meclisi’nde soruşturmalar başlatıp yetkililerden belge ve ifade talep edebilecek Demokratlar, Senato’da kabine üyeleri, büyükelçiler ve federal yargıçların atamalarını engelleyebilecek veya geciktirebilecek. Trump yönetimi federal harcamalar, savunma bütçesi, göç ve sağlık politikalarında Demokratlarla uzlaşmak zorunda kalacak. 

‘BAY VETO OLACAĞIM’

Öte yandan Trump’ın veto yetkisi de Demokratların önündeki en büyük engel olacak. Demokratların desteklediği “çılgınca” yasaları veto edeceğini söyleyen Trump, FOX News’a, “Birkaç aylık vetolardan sonra ‘Bu işleri nasıl halledeceğiz’ diyecekler ve birlikte çalışacağız. Siyasi anlaşmazlıklar olursa sanırım ben de Bay Veto olurum” dedi. ABD Başkanı’nın veto ettiği bir yasayı yürürlüğe koymak için Kongre’nin her iki kanadının üçte iki oyu gerekiyor. Demokratlar çoğunluğu sağlasa da bu yükseklikte bir sayıya sahip değil.

James Talarico 1988’den bu yana Teksas’tan Senato’ya giren ilk Demokrat aday oldu.

SORUŞTURMA DOSYALARI HAZIR

Demokratların önceliklerinden biri de Trump ve yakın çevresine yönelik soruşturmalar olacak. Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi’nin başkanlığına gelmesi beklenen Robert Garcia, aylardır hazırlık yaptıkları soruşturmalar için Cumhuriyetçilere “Avukatlarınızı hazırlayın” mesajı verdi. Garcia, Trump ailesinin ticari faaliyetleri, Elon Musk’ın hükümetteki rolü ve göçmen polisi ICE’ın uygulamalarına yönelik soruşturmalar başlatacaklarını duyurdu. Temsilciler Meclisi Başkanlığına gelmesi beklenen Hakeem Jeffries ise yolsuzluk iddialarından hesap soracaklarını belirtirken, Demokratlar elde edilecek bulgular doğrultusunda Trump hakkında üçüncü kez azil sürecini de gündeme alabilir.

İRAN CEPHESİNDE YENİ HESAP

KONGRE’deki yeni sandalye dağılımı, Trump yönetiminin İran savaşını sürdürmesini de zorlaştırabilir. Yeni askeri harcamaları kısıtlayabilecek ve savunma bütçesini denetleyebilecek Demokratlar, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Kararı’nı kullanarak operasyonların sınırlandırılması için baskı kurabilir. Ancak Trump, başkomutanlık yetkileri ve Pentagon’un mevcut bütçesi sayesinde harekâtı bir süre daha sürdürebilir.

Kongre baskısının savaşın seyrini nasıl etkileyeceği belirsizliğini korurken, İran’dan da ilk mesaj geldi. İran Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf, “ABD halkı savaşa hayır dedi ve biz bu mesajı destekliyoruz” dedi, Washington’ı halkın iradesini görmezden gelmemesi konusunda uyardı.

SEÇİMİN YILDIZI MİCHİGAN’LI ABDUL

ABD ara seçimlerinin en çok merak edilen yarışlarından biri Michigan eyaletinde yaşandı. Demokratların adayı Abdul El Sayed, Cumhuriyetçi rakibi eski Kongre üyesi Mike Rogers’ı geride bırakarak ABD Senatosu’na girmeyi başardı. Bu zaferle el-Sayed, ABD tarihinde Senato’ya seçilen ilk Müslüman unvanını elde etti. Mısır göçmeni bir ailenin çocuğu olan Detroit doğumlu 42 yaşındaki Sayed, oyların yüzde 52.4’ünü aldı. Seçim yarışı boyunca Cumhuriyetçi kanat ve Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından hedefe koyulan el-Sayed, Detroit’te yaptığı zafer konuşmasında, “Michigan, başardık. Artık inşallahtan elhamdülillaha geçebiliriz” dedi. El-Sayed ayrıca ocak ayında Senato töreninde anayasal olarak kendisini yemin ettirecek olan Vance’e takılarak, “JD, habibi, ocak ayında beni yemin ettirmek zorunda kalacak olmanın o lezzetli ironisi harika” dedi. Müslüman kimliğine vurgu yaparak kendisine defalarca İslamofobik bir tonla, “Muhammed” ve “Cihatçı Abdul” diye seslenen Trump’a da “Donald, bana artık kısaca ‘Bay Senatör’ diye hitap edebilirsin” diye seslendi.